درست مثل پدیده افسردگی فصلی در انسان، حیوانات نیز با فراسیدن پاییز و زمستان و کوتاهتر شدن روزها ممکن است دچار افسردگی فصلی (Seasonal Affective Disorder) شوند. افسردگی فصلی حیوانات (SAD) عموما بهخاطر کاهش نور خورشید رخ میدهد و میتواند سلامت جسمی و روحی آنها را تحت تاثیر قرار دهد. اگر اخیرا متوجه بیماریهای جسمی شبیه افسردگی در پت خود شدهاید و میخواهید اطلاعات بیشتری درباره آن کسب کنید، توصیه میکنیم این مطلب از پت شاپ آنلاین بامی پت را حتما بخوانید. در ادامه، بعد از معرفی کلی عارضه SAD در پتها، علائم و راهکارهای درمان افسردگی حیوانات خانگی را بررسی خواهیم کرد. حتما تا انتها با ما همراه باشید.
افسردگی فصلی حیوانات چیست؟
افسردگی فصلی یا SAD حالتی است که عموما بهخاطر کاهش نور خورشید و کوتاهشدن روزها در حیوانات بروز پیدا میکند. هر چند که شواهد علمی قطعی مبنی بر اختلال افسردگی در حیوانات وجود ندارد، اما بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی (بهویژه سگ و گربه) گزارش کردهاند که در این فصلها، پت آنها بیحال، کمانرژی و کمی گوشهگیر شدهاست.
هر چند که تغییر میزان ملاتونین و سروتونین در حیوانات بهخاطر کاهش نور خورشید اصلیترین علت بروز این شرایط است، اما شواهد نشان دادهاند که حیوانات در واکنش به افسردگی صاحبانشان ممکن است دچار افسردگی شوند. بنابراین، اگر با تغییر فصل بیحوصله و کسل میشود، احتمال اینکه پت شما نیز این احوالات را تجربه کند، افزایش پیدا میکند. شناخت این تغییرات رفتاری و افت انرژی در فصلهای سرد، اولین قدم برای کمک به حیوان و حفظ سلامت روان و جسم او در تمام طول سال است.
علائم اختلال خلقی فصلی حیوانات چیست؟
کمبود نور خورشید باعث تغییرات هورمونی در سگ و گربه میشود (بهعنوان مثال ترشح ملاتونین افزایش و سروتونین کاهش پیدا میکند). این شرایط باعث میشود که رفتار و انرژی آنها تغییراتی پیدا کند. این علائم همیشه آشکار نیستند و گاهی ممکن است آنها را با بیماریهای دیگر اشتباه بگیرید. اگر رفتارهای حیوان (مثلا سگ) را تحت نظر قرار دهید، میتوانید علائم افسردگی سگ در زمستان و پاییز را شناسایی کرده و به بهبود کیفیت زندگی او کمک کنید. رایجترین علائم افسردگی در سگ و گربه یا سایر حیوانات را میتوانیم بهصورت زیر خلاصه کنیم:
- کاهش انرژی و بیحالی
- خوابیدن بیش از حد
- تغییر در اشتها (کماشتهایی یا پرخوری)
- کاهش علاقه به بازی و فعالیت
- کنارهگیری یا پنهان شدن از اعضای خانواده
- وابستگی بیشازحد به صاحب
- افزایش اضطراب یا بیقراری
- پرخاشگری یا رفتار مخرب به دلیل بیحوصلگی
- ریزش موی بیش از حد
- تغییرات خلقوخو و تحریکپذیری
- بیقراری یا تغییر الگوی خواب در شب و ساعت بیولوژیک حیوانات
- رفتارهای غیرمعمول مثل لیسیدن یا نظافت افراطی بدن
راهکارهای درمان افسردگی حیوانات خانگی کداماند؟
درست مثل ما انسانها، خورشید برای حیوانات نیز منبع اصلی ویتامین D و تنظیمکننده ساعت بیولوژیک بدن آنها است و کاهش نور آن میتواند باعث تغییرات خلقوخو آنها شود. هرچند که تغییر فصل اجتنابناپذیر است، اما شما میتوانید با چند اقدام ساده، اثرات منفی آن بر روحیه حیوان خانگیتان را کاهش دهید. افسردگی فصلی حیوانات همیشه نیازمند درمانهای پیچیده نیست و در بسیاری از موارد، تغییرات کوچک در سبک زندگی حیوان میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. اگر اخیرا متوجه شدهاید که حیوان خانگیتان (مثلا سگ)، علائم بالا را از خود نشان میدهد و میپرسید «چگونه با افسردگی فصلی سگم مقابله کنم؟» در پاسخ راهکارهای زیر را به شما پیشنهاد میدهیم:
1. افزایش دریافت نور خورشید
پردههای پنجرهها را کنار بزنید و جای خواب حیوان را کنار پنجرههای آفتابگیر بیندازید تا نور طبیعی بیشتری دریافت کند. همچنین، بهتر است در ساعاتی که هوا آفتابیتر است، حیوان را برای پیادهروی به بیرون ببرید. اگر میپرسید که «چگونه انرژی سگم را در فصول سرد بالا ببرم؟» باید بگوییم که این اقدام، بهترین راهکار است. همچنین، اگر از گربه نگهداری میکنید و دنبال راهکاری برای درمان افسردگی گربه در زمستان هستید، توصیه میکنیم در این مدت کنار پنجره، مکانی دنج برایش مهیا کنید.
2. داشتن روتین روزانه ثابت
حیوانات پیشبینیپذیری را دوست دارند و داشتن برنامه منظیم برای صرف غذا، بازی و پیادهروی، به آنها احساس امنیت میدهد. همین راهکار باعث میشود که اثر تغییرات فصلی بر خلقوخو حیوان کاهش پیدا کند.
3. سرگرمکردن حیوان در داخل خانه
انجام فعالیتهای سرگرمکننده برای سگ در داخل خانه مثل بازی با اسباببازیهای تعاملی، پازلهای جایزهدار یا حتی بازیهایی مثل قایمباشک، ذهن او را فعال نگه میدارد. همچنین، باعث میشود که انرژیاش تخلیه شود و کمتر درگیر بیحوصلگی یا رفتارهای مخرب شود. برای گربهها هم استفاده از قفسه و مسیرهای عمودی میتواند کارساز باشد.
4. نوردرمانی با لامپهای مخصوص
استفاده از لامپها یا جعبههای نور مخصوص (SAD lamp) اثر نور خورشید را شبیهسازی کرده و به بهبود روحیه حیوان کمک میکند. البته پیش از استفاده از این لامپها بهتر است با دامپزشک مشورت کنید تا مطمئن شوید این راهکار برای او خطری ندارد.
5. افزایش تعامل با حیوان
سعی کنید در نیمه دوم سال برای ارتباط با حیوان خانگیتان بیشتر وقت بگذارید و او را بهمدت طولانیتری در آغوش بگیرید و نوازش کنید. این کار هم احساس تنهایی را کاهش میدهد و هم میزان افسردگی او را کم میکند. بهعلاوه، به تقویت رابطه عاطفیتان نیز کمک میکند.
6. مصرف مکملهای مرتبط
مصرف برخی مکملها مثل اسیدهای چرب امگا۳ و ویتامین D، میتواند وضعیت سلامت عمومی و خلقوخوی حیوان را بهبود ببخشد. البته نباید سرخود این مکملها را به برنامه غذایی حیوان اضافه کنید و بهتر است با دامپزشک مشورت کنید. در غیر این صورت، ممکن است پت شما با عوارض ناخواسته یا مسمومیت مواجه شود. برای خرید انواع مکلمل و ویتامین های خوراکی سگ یا گربه میتوانید از پت شاپ آنلاین بامی پت اقدام کنید. مصرف ویتامین و مکلمل سگ میتواند تا حدودی در درمان افسردگی فصلی سگها موثر باشد.
چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کنیم؟
گاهی اوقات ممکن است علائمی معرفیشده برای افسردگی صرفا به فصل پاییز و زمستان محدود نشود. در این صورت دیگر پای افسردگی فصلی حیوانات وسط نیست و میتواند نشانهای از مشکلات جسمی یا بیماریهای دیگر باشد. اگر با بهکارگیری راهکارهای فوق مشکل رفع نشد، بهتر است از یک دامپزشک بخواهید که حیوان خانگیتان را معاینه کند. او میتواند علت اصلی این شرایط را تشخیص دهد و درمانها و مکملهای لازم را تجویز کند. درصورتیکه با هر یک از موارد زیر مواجه شدید، باید. فورا به دامپزشک مراجعه کنید:
- ادامهدار بودن علائم افسردگی بیش از دو هفته
- کاهش یا افزایش شدید اشتها
- کاهش چشمگیر سطح انرژی یا بیحالی مفرط
- بروز درد مفاصل یا مشکلات حرکتی در هوای سرد
- رفتارهای غیرعادی شدید مثل پرخاشگری یا اضطراب مفرط
- ریزش موی بیش از حد یا تغییرات پوستی
شادی را به حیوان خانگیتان بازگردانید!
افسردگی فصلی حیوانات درست بهاندازه انسانها واقعی و محتمل است. اما با مراقبت و توجه درست، میتوانید به دوست پشمالوی خود کمک کنید که در نیمه دوم سال احساس بهترین داشته باشد. توصیه میکنیم کوچکترین علائم را جدی بگیرید و بهموقع برای کمک به اقدام کنید. همچنین، اگر فکر میکنید پت شما اخیرا به افسردگی دچار شده است، راهکارهای ارائهشده در این مطلب را امتحان کنید و در صورت کارسازنبودن، حتما به روانپزشک مراجعه کنید.
سوالات متداول افسردگی فصلی حیوانات
آیا حیوانات واقعاً دچار افسردگی فصلی میشوند؟
اگرچه تحقیقات علمی محدودی در این زمینه وجود دارد، اما بسیاری از دامپزشکان و صاحبان حیوانات گزارش کردهاند که با کاهش نور خورشید، حیوانات علائم افسردگی را نشان میدهند
علائم افسردگی فصلی در حیوانات خانگی چیست؟
افزایش خواب، بیحالی، کاهش اشتها یا افزایش آن، کاهش علاقه به بازی، و پنهان شدن از دیگران.
چگونه میتوان به حیوان خانگی مبتلا به افسردگی فصلی کمک کرد؟
افزایش نور محیط خانه، استفاده از اسباببازیهای تعاملی، افزایش فعالیتهای داخل خانه، و گذراندن زمان بیشتر با آنها.
آیا افسردگی فصلی میتواند نشانهای از یک بیماری جدیتر باشد؟
بله، بسیاری از علائم افسردگی مشابه علائم بیماریهای جسمی هستند. در صورت مشاهده هرگونه تغییر رفتاری، مشورت با دامپزشک ضروری است.
آیا چراغهای درمانی (SAD lamps) برای حیوانات مفید هستند؟
بله، برخی دامپزشکان توصیه میکنند که در طول روز از چراغهای مخصوص استفاده شود تا نور محیط خانه افزایش یابد.
